Epidaurus: het indrukwekkende theater en heiligdom van Asklepios
Na dagen vol met bijzondere archeologische plekken, oude steden en indrukwekkende verhalen was het bezoek aan Epidaurus voor ons de laatste grote bezienswaardigheid op het Griekse vasteland. Tijdens onze 20-daagse rondreis door Griekenland met Djoser maakten we hier een tussenstop voordat we verder zouden reizen richting de ferry naar de Griekse eilanden.
En wat een mooie afsluiter van het vasteland was dit! Epidaurus is vooral bekend vanwege het enorme antieke theater met zijn bijzondere akoestiek, maar wanneer je hier rondloopt ontdek je dat het theater eigenlijk maar een klein onderdeel is van een veel groter en bijzonder complex: het Heiligdom van Asklepios, de god van de geneeskunde.
Van Delphi en Olympia naar Epidaurus
Inmiddels hadden we tijdens onze rondreis al heel wat archeologische vindplaatsen gezien. We waren onder andere in Delphi en Olympia geweest en hadden ook Mystras, Pylos en Methoni bezocht. Iedere plek had weer zijn eigen verhaal.
Wat ons tijdens deze reis steeds meer opviel, was hoe enorm groot de steden en complexen in de oudheid eigenlijk moeten zijn geweest. Tegenwoordig zie je op sommige plaatsen vooral stenen resten en fundamenten, waardoor het soms lastig is om je voor te stellen hoe levendig zo’n plek ooit moet zijn geweest.
Dat hadden we bij Epidaurus veel minder. Hier is door de informatieborden en de manier waarop de opgravingen zijn ingericht goed te zien welke functie de verschillende gebouwen hadden. En dat maakt een bezoek zonder gids verrassend goed te doen.
Het beroemde theater van Epidaurus
Onze wandeling begon natuurlijk bij het onderdeel waar Epidaurus het meest bekend om staat: het antieke theater.
Wanneer je bovenaan de tribunes staat en naar beneden kijkt, is het eerste wat opvalt hoe groot het theater is. Het theater werd waarschijnlijk aan het einde van de vierde eeuw voor Christus gebouwd en bood plaats aan ongeveer 13.000 tot 14.000 bezoekers.
Je kunt je bijna niet voorstellen dat hier duizenden jaren geleden al zoveel mensen samenkwamen voor toneel, muziek, zang en andere voorstellingen.
Maar het meest bijzondere is misschien wel de akoestiek. Zelfs wanneer je bovenaan staat, kun je op de tribunes beneden verrassend goed horen wat er in het midden van het theater gebeurt. De vormgeving en de bijzondere opbouw van de tribunes zorgen ervoor dat geluid zich op een uitzonderlijke manier verspreidt.
Het theater wordt bovendien nog steeds gebruikt. Sinds 1955 wordt hier jaarlijks het Epidaurus Festival georganiseerd en vinden er opnieuw voorstellingen plaats. Het is daarmee een van de bijzondere antieke theaters waar de oorspronkelijke functie nog altijd voortleeft. Het is heel bijzonder om daar te staan en te bedenken dat dit theater al meer dan tweeduizend jaar oud is en nog steeds voor hetzelfde doel wordt gebruikt.
Het theater is eigenlijk maar het begin
Hoewel wij bij het theater begonnen, kwamen we er al snel achter dat Epidaurus veel meer is dan alleen dit indrukwekkende bouwwerk.
Het hele gebied is het Heiligdom van Asklepios. Asklepios was in de Griekse oudheid de god van de geneeskunde en genezing. Mensen kwamen vanuit verschillende delen van de Griekse wereld naar deze plek in de hoop hier te worden genezen.
Het heiligdom ontwikkelde zich vanaf de zesde eeuw voor Christus tot een van de belangrijkste genezingscentra van de antieke wereld. De gebouwen die je vandaag ziet, dateren voor een groot deel uit de vierde eeuw voor Christus. Epidaurus wordt daarom gezien als een belangrijke plek in de geschiedenis van de geneeskunde. Het was niet zomaar een tempelcomplex, maar eigenlijk een enorm centrum waar religie, genezing, sport, verblijf en ontspanning bij elkaar kwamen.
Een soort gezondheidscentrum van de oudheid
Tijdens onze wandeling vonden we het vooral interessant om te ontdekken hoeveel verschillende functies dit complex had.
Bij de ingang kwamen we langs resten van gebouwen die waarschijnlijk als accommodatie hebben gediend. Je ziet hier verschillende vleugels en ruimtes en door de informatie op de borden krijg je een beter idee van hoe het gebouw er ooit uit moet hebben gezien.
Er konden hier veel mensen verblijven. Het bijzondere is dat de verschillende delen van het gebouw van elkaar konden worden afgesloten. Dat is natuurlijk interessant als je bedenkt dat mensen hier juist naartoe kwamen om te herstellen en te genezen.
Ook waren er badhuizen, waterinstallaties en verschillende plekken waar mensen zich konden wassen en verzorgen. Het complex beschikte over een indrukwekkend watersysteem. UNESCO noemt de wateraanvoer en riolering zelfs een bijzonder voorbeeld van de technische kennis van de oude Grieken.
Verder vind je hier onder andere de resten van tempels, een heilige bron, de Tholos, de Enkoimeterion, een banketzaal, sportfaciliteiten en ziekenhuisachtige gebouwen. Dat maakt het eigenlijk veel interessanter dan alleen een verzameling oude stenen.
Hoe werd je hier genezen?
Het is natuurlijk interessant om je voor te stellen hoe een bezoek aan Epidaurus er duizenden jaren geleden uitzag.
Mensen kwamen hier naartoe omdat ze geloofden dat Asklepios hen kon helpen genezen. Een belangrijk onderdeel van de genezingspraktijk was de zogenaamde enkoimesis: patiënten verbleven in een speciale ruimte en werden in een soort genezende slaap gebracht. In dromen zou Asklepios verschijnen en aanwijzingen geven voor de behandeling.
Tegelijkertijd waren er ook allerlei praktische voorzieningen. Er werd gesport, gebaad, gegeten en verbleven. Daarmee was Epidaurus eigenlijk een combinatie van religieus heiligdom, kuuroord, ziekenhuis en ontmoetingsplek.
En juist dat vonden wij zo leuk aan deze plek. Terwijl je tussen de ruïnes loopt, kun je je steeds beter voorstellen dat dit vroeger geen stille archeologische vindplaats was, maar een drukbezocht complex waar mensen kwamen om beter te worden, te overnachten, te eten, offers te brengen en tijd door te brengen.
De tempels en de Tholos
Op het terrein zijn verschillende belangrijke bouwwerken te vinden. Een van de bekendste is de Tholos, een rond gebouw dat waarschijnlijk een belangrijke religieuze functie had.
Daarnaast stonden hier onder andere de tempel van Asklepios en de tempel van Artemis. De tempel van Asklepios was het religieuze hart van het heiligdom.
Veel gebouwen zijn tegenwoordig natuurlijk grotendeels verdwenen, maar de informatieborden helpen enorm om te begrijpen wat hier ooit heeft gestaan. Bij verschillende plekken staan bovendien afbeeldingen, reconstructietekeningen en soms een soort bovenaanzicht. Daardoor kun je de overgebleven fundamenten beter plaatsen en krijg je een veel duidelijker beeld van hoe het complex er vroeger uit moet hebben gezien.
Zonder gids op pad
Wij hebben Epidaurus zonder gids bezocht en dat vonden wij prima te doen. Bij veel archeologische plekken kan een gids absoluut iets toevoegen, maar hier vonden wij de informatievoorziening duidelijk genoeg om zelf rond te lopen. Bij de verschillende gebouwen staat goed uitgelegd wat je ziet, waarvoor het gebouw werd gebruikt en hoe het er waarschijnlijk ooit heeft uitgezien.
Daardoor konden we in ons eigen tempo rondlopen en af en toe even stilstaan om de informatie te lezen.
Voor gezinnen met kinderen en tieners vinden wij dat eigenlijk wel prettig. Je hoeft niet de hele tijd achter een gids aan te lopen en kunt zelf bepalen waar je wat langer wilt kijken.
Een klein museum
Bij de archeologische vindplaats is ook een klein museum te vinden. Hier zijn verschillende vondsten te bekijken die tijdens de opgravingen in Epidaurus zijn gedaan.
Het museum is niet enorm groot, maar vormt wel een mooie aanvulling op de wandeling over het terrein. Nadat je eerst de resten van het heiligdom hebt bekeken, zie je hier een aantal voorwerpen die helpen om het verhaal verder compleet te maken.
Hoe lang heb je nodig voor Epidaurus?
Wij waren ongeveer anderhalf uur in Epidaurus. Dat was voor ons voldoende om het theater uitgebreid te bekijken, over het terrein te wandelen, de verschillende gebouwen te bekijken en het museum mee te pakken.
Je hoeft hier dus niet automatisch een hele dag voor uit te trekken. Zeker wanneer Epidaurus onderdeel is van een rondreis, is het daardoor een heel mooie tussenstop.
Epidaurus met kinderen: warm, dus neem water mee
Net als bij veel andere archeologische plekken in Griekenland is het in de zomer behoorlijk warm. Er is op het terrein weinig schaduw en je bent vooral buiten aan het wandelen. Onze tip is daarom eigenlijk dezelfde als bij de andere opgravingen tijdens deze reis: smeer je goed in met zonnebrand, neem voldoende water mee en draag bij voorkeur een pet of hoed.
Er zijn gelukkig wel toiletten aanwezig. Je vindt toiletten bij de ingang en er zijn ook toiletten op het terrein zelf.
Wat kost de entree Epidaurus?
Voor onze entree betaalden wij €20 per volwassene. Voor kinderen was de toegang gratis. Dat kwamen we tijdens onze rondreis eigenlijk steeds opnieuw tegen: bij veel van de Griekse archeologische vindplaatsen die wij bezochten waren kinderen gratis.
Controleer voor je eigen bezoek wel even de actuele toegangsprijzen, want tarieven kunnen veranderen.
Een UNESCO-werelderfgoed
Het Heiligdom van Asklepios in Epidaurus staat sinds 1988 op de UNESCO Werelderfgoedlijst. UNESCO beschouwt het geheel als een uitzonderlijk voorbeeld van een Grieks heiligdom uit de vierde eeuw voor Christus. Het gaat daarbij dus niet alleen om het theater, maar om het complete complex met onder andere de tempels, Tholos, Enkoimeterion, baden, sportfaciliteiten, ziekenhuisvoorzieningen en de banketzaal.
Dat verklaart ook waarom Epidaurus zoveel meer is dan het beroemde theater. Het is eigenlijk een kijkje in een complete samenleving van de oudheid.
Onze laatste archeologische plek op het vasteland
Voor ons had Epidaurus nog een extra betekenis. Dit was namelijk de laatste archeologische bezienswaardigheid die we tijdens onze rondreis op het Griekse vasteland bezochten.
Na al die bijzondere plekken voelde het daardoor bijna als een afsluiting van een hoofdstuk. We hadden inmiddels zoveel geleerd over de Griekse oudheid: van de verhalen en het orakel van Delphi tot de Olympische Spelen in Olympia en de oude steden en forten die we onderweg bezochten.
Na Epidaurus zouden we verder reizen richting de ferry en daarmee begon voor ons het volgende deel van de reis: de Griekse eilanden. En eigenlijk is Epidaurus daarvoor een prachtige laatste stop. Je sluit het vasteland af met een plek die geschiedenis, mythologie, architectuur en de ontwikkeling van de geneeskunde allemaal bij elkaar brengt.
Epidaurus bezoeken tijdens een rondreis door Griekenland
Wij vonden Epidaurus absoluut de moeite waard en zouden deze plek zeker niet overslaan wanneer je een rondreis door Griekenland maakt.
Het beroemde theater is natuurlijk de grote publiekstrekker en dat is volledig terecht. Het is indrukwekkend om hier bovenaan de tribunes te staan en te bedenken dat hier duizenden jaren geleden al duizenden mensen naar voorstellingen kwamen kijken.
Maar probeer daarna vooral niet meteen weer weg te gaan. Loop ook door naar de rest van het heiligdom. Juist daar ontdek je hoe groot en veelzijdig Epidaurus werkelijk was.
Wij hadden ongeveer anderhalf uur nodig en vonden dat een mooie tijd voor een bezoek. Dankzij de duidelijke informatieborden konden we bovendien prima zonder gids rondlopen.
En misschien is dat wel wat we tijdens deze rondreis steeds leuker zijn gaan vinden: wanneer je tussen de ruïnes loopt en ondertussen steeds meer begrijpt van wat hier ooit heeft gestaan, veranderen die ‘oude stenen’ langzaam in een echte stad. Een plek waar duizenden jaren geleden mensen rondliepen, verbleven, aten, offers brachten, sportten en hoopten op genezing.
Epidaurus was daarmee voor ons een indrukwekkende laatste kennismaking met het oude Griekenland op het vasteland. En nu was het tijd om de ferry te pakken en het Griekse eilandleven te ontdekken!
Toegangstickets kun je via deze link boeken; Epidaurus Toegangsbewijs & Virtual Reality Audio Rondleiding
Meer lezen over onze rondreis door Griekenland?
Epidaurus is onderdeel van onze serie over onze 20-daagse familiereis door Griekenland met Djoser. In de andere blogs nemen we je mee naar de verschillende plekken die we tijdens deze rondreis bezochten, van Athene en Delphi tot Olympia, Pylos, Methoni en Mystras.
Lees ook onze andere artikelen uit deze serie over de route, de bezienswaardigheden, hotels en onze ervaringen met reizen door Griekenland met kinderen en tieners.
